"Son aylarda Japon yatırımcılar paralarını Japonya’ya transfer etmeye başladılar ve bu süreç devam edeceğe benziyor.Son dönemde altından kripto paraya fiyat düşüşlerinde bu etkinin de payı var. Şimdi bir de petrol fiyatları artmaya devam ederse ve bu durum uzarsa Japonya etkisi güçlenecek. Reel ekonomik şok ile küresel mali şok birleşirse sonuç 1970’lerden ve Ukrayna krizinden daha farklı olur, enflasyon veya stagflasyon riski yerini her şeyin değerinin düşeceği çapta mali kriz riskine bırakır."
Geçen hafta Türkiye’ye gelen Black Rock CEO’su Larry Fink, BBC ile söyleşisinde petrol fiyatı 150 dolara çıkarsa küresel resesyonun kaçınılmaz olacağı uyarısını yapmış.
Küresel ekonomide resesyon veya daralma, küresel mali kriz, şirket değerleri ve borsa düşüşleri, tahvillerin fiyatlarının düşmesi, yatırım fonlarının, emeklilik fonlarının değer kaybına uğraması, ticaretin daralması, işsizlik ve yoksulluk anlamına gelir.
Reel ve finansal ekonomide sarsıntı riskinde artış iki kaynaktan geliyor: Japonya’da faiz artışı ve İran’a saldırı nedeniyle petrol fiyatı artışı.
Japonya son zamanlarda Yen’in değer kaybı ve enflasyonist baskıyla karşı karşıya. Japon Merkez Bankası, aralık ayında faiz oranını 30 yılın en üst düzeyine, %0,75’e çıkardı. Petrol fiyatlarında artış enflasyonun artması, Yen’in değer kaybetmesi, yani faiz artışının devam etmesi demek. Yen temelli carry-trade’in, yani ABD ve gelişen ülkelere tahvil yatırımlarının hacmi tam olarak bilinmiyor. The Economist, Japonya’nın küresel mali aktif değerini 6 trilyon dolar olarak tahmin ediyor, yalnızca ABD Hazinesi tahvil yatırımının 1,2 trilyon dolar olduğunu biliyoruz.
Son aylarda Japon yatırımcılar paralarını Japonya’ya transfer etmeye başladılar ve bu süreç devam edeceğe benziyor. Son dönemde altından kripto paraya fiyat düşüşlerinde bu etkinin de payı var. Şimdi bir de petrol fiyatları artmaya devam ederse ve bu durum uzarsa Japonya etkisi güçlenecek. Reel ekonomik şok ile küresel mali şok birleşirse sonuç 1970’lerden ve Ukrayna krizinden daha farklı olur, enflasyon veya stagflasyon riski yerini her şeyin değerinin düşeceği çapta mali kriz riskine bırakır.
ABD, İran’a saldırısını bu aşamada sonlandırırsa kaybetmiş sayılır, savaşı uzatır ve petrol fiyatlarında artışı önleyemezse ABD’nin kaybetmesi sistemik bir kayba dönüşür.
İspanya, Hollanda, İngiltere İmparatorlukları savaş, silahlanma, borç, eşitsizlik, güven ve ekonomik güç kaybıyla, genellikle para krizleriyle sonlandılar. Osmanlı İmparatorluğu para merkezi olmadan borç krizine girmişti. Ekonominin yasaları değişmiyor. Cehalet, gücün ahlaksızlığı ve sıradan insanın sıradanlığıyla ilgili yasalar da olmalı ki, bu zamanda da tarih böyle tekrarlanıyor olsun.
