"....Ağzını açan ‘‘tarım stratejik sektördür’’ diyor. ‘‘Tarımsal destek, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1’indan az olamaz’’ diye 2006’da yasa çıkarılmış, 20 yıldır yürürlükte ama hiç uygulanmamış ve uygulanmıyor...."
Baharı yarıladık. Ağaçlar uyandı, çiçeklendi. Hatta erkenci türlerde çiçekler dökülüp meyve çağlaları belirmeye başladı. Bazı sebzelerde yeni ekim dönemine girildi; tohumlar, fideler toprakla buluştu, buluşmaya devam ediyor.
Bunlar çok güzel, emekler berekete dönüşecek. Ancak bir engel var; don kabusu.
Geçen yıl don, ülke genelinde tüm dikili ve ekili alanları vurdu, ciddi üretim kaybına neden oldu.
Hafta ortasında çiftçiler hem Meteoroloji, hem Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yine uyarıldı. Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda şöyle denildi:
"Meteorolojik verilere göre 11 Nisan’a kadar sürmesi beklenen zirai don riskine karşı tüm ekiplerimizle sahadayız. İl ve İlçe Müdürlüklerimiz sahada teknik destek ve yönlendirmelerine devam ediyor. Kültürel mücadele ve hibe desteklerimizle don riskini minimize ediyoruz. Olası olumsuzluklarda vakit kaybetmeden il veya ilçe müdürlüklerimize veya TARSİM kanallarına müracaat etmeyi unutmayın."
Açıklamayı okuyunca, Google’a girdim, ‘‘Don tehlikesine karşı alınabilecek önlemler nelerdir’’ diye sordum. Şöyle bir yanıt geldi karşıma:
‘‘Don tehlikesine karşı en etkili yöntemler; don pervaneleriyle havayı karıştırmak, bahçede kontrollü dumanlama/ısıtma yapmak, yağmurlama sulama sistemleri kullanmak veya bitki antifrizi uygulamaktır. Don öncesi yabancı ot temizliği, toprağı nemli tutmak ve örtüleme (fidanlar için) yapmak da zararı minimize eder.’’
Yanıtın devamında da bu yöntemler konusunda biraz daha ayrıntılı bilgi veriliyor.
Tohum ve gübre ticaretiyle uğraşan bir arkadaşım ‘‘antifriz özellikli gübre’’den söz etmiş, ‘‘Biz dağıtımını yapıyoruz, geçen yıl bu ürünü kullanan çiftçiler çok fazla verim kaybı yaşamadı’’ demişti.
Bu kez Google’a ‘‘Antifriz özellikli gübre var mı, nedir’’ diye sordum. Şu karşılığı aldım:
‘‘Evet, bitkileri soğuk, don ve aşırı sıcaklardan koruyan doğal bitki antifrizi (örneğin Cropaid NPA) özellikli organik gübreler mevcuttur. Bu ürünler genellikle don tehlikesinden 48 saat önce uygulanarak bitki hücrelerindeki suyu korur.’’
Devamında da gübrenin çalışma prensibi, faydaları, kullanım yöntemi konusunda bilgi veriliyor.
Bakanlığın sosyal medya mesajından bir şey anlamadım. Belki çiftçilerimiz anlıyordur.
Google’dan gelen yanıtlarda yapılması gerekenler çok güzel anlatılıyor. Ancak hepsi gelip paraya dayanıyor. Çiftçilerin geçen yılı büyük zararla kapattıkları, borç batağında oldukları söyleniyor. Ben ‘‘kamuoyunu yanıltıcı bilgi’’ vermiş olmayım, söyleyenler sektör temsilcileri, sektörün sorunlarıyla yakından ilgilenenler.
Ağzını açan ‘‘tarım stratejik sektördür’’ diyor. ‘‘Tarımsal destek, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1’indan az olamaz’’ diye 2006’da yasa çıkarılmış, 20 yıldır yürürlükte ama hiç uygulanmamış ve uygulanmıyor.
Tarım Bakanlığı tüm ekipleriyle sahadaymış ama galiba işimiz yine Allah’a kalıyor.
