Pandemiyle birlikte hızla büyüyen e-ticaret ve artan kargo talebi, Türkiye’de sektörel dengeleri kökten değiştirdi. Esnek çalışma modelleri ve dağıtım başına çalışan kurye sistemiyle öne çıkan platform şirketleri pazar paylarını hızla artırırken, geleneksel ağ yapısına sahip kargo firmaları rekabette geride kaldı. Bu tablo üzerine kamu otoriteleri sektöre yönelik kapsamlı bir regülasyon hazırlığına başladı.
Pazar payları hızla el değiştirdi
BTK verileri, pandemi sonrası kargo sektöründeki dönüşümü net biçimde ortaya koyuyor. Dört yıl önce pazarın lideri konumunda bulunan Yurtiçi Kargo’nun payı 2025 itibarıyla yüzde 12’nin altına inerken, Aras Kargo da yüzde 24 seviyelerinden yüzde 12 bandına geriledi. MNG ve PTT Kargo’da da benzer düşüşler yaşanırken, Port Kargo ve D Fast gibi daha küçük oyuncuların paylarını artırması dikkat çekti. “Diğer” kategorisindeki firmaların toplam payının hızla yükselmesi, pazarın giderek parçalı bir yapıya büründüğünü gösteriyor.
Platform kargoları zirveye yerleşti
Sektördeki en çarpıcı yükseliş, e-ticaret platformlarının kurduğu lojistik şirketlerinde yaşandı. Trendyol Express, dört yıl gibi kısa bir sürede pazarın zirvesine yerleşerek 2025’in ilk yarısında yaklaşık yüzde 30 paya ulaştı. Uzmanlar, bu büyümede esnek kurye modeli, maliyet avantajı ve platform içi yönlendirmelerin belirleyici olduğunu vurguluyor.
Kamu yeni bir denge arayışında
EKONOMİ gazetesinin edindiği bilgilere göre, sektörde oluşan dengesizlikler üzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kapsamlı regülasyon hazırlıkları yürütüyor. Yeni çerçevenin; kurye statüsü, esnek çalışma modelleri ve rekabet koşullarını dengelemeyi hedeflediği belirtiliyor. Pandemi döneminde geçici olarak uygulamaya giren bazı düzenlemelerin kalıcı hale gelmesinin sektörde rekabeti bozduğu ifade ediliyor.
Yerli firmalar rotayı yurt dışına çevirdi
Türkiye’de artan rekabet ve marj baskısı, yerli kargo şirketlerini yakın coğrafyaya yöneltiyor. Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu pazarlarına açılan firmalar, bölgesel operasyonlarla hem hacim artışı hem de gelir çeşitlendirmesi sağlamayı amaçlıyor.
“Kargo sektörü e-ticaretin omurgası oldu”
Sürat Kargo Genel Müdürü Cem Oğuz, Azerbaycan’a en yüksek gönderimi yapan firma konumuna ulaştıklarını, Irak ve Gürcistan’ın öncelikli hedef pazarlar arasında bulunduğunu söyledi. Türkiye’de e-ticaret hacminin 2019’a kıyasla 4–5 kat arttığını vurgulayan Oğuz, kargo sektörünün bu büyümenin taşıyıcısı haline geldiğini belirtti.
Kurye modeli rekabetin merkezinde
Sektör temsilcileri, pandemi döneminde mevzuatta sağlanan esnekliğin yeni iş modellerini hızlandırdığını dile getiriyor. KARİD yetkilileri, Trendyol Express’in operasyonlarını büyük ölçüde dağıtım başına çalışan kurye sistemi üzerine kurduğunu, geleneksel firmaların ise aynı modeli sınırlı ölçekte uygulayabildiğini ifade ediyor. Platform şirketlerinin hız, maliyet ve ölçek avantajıyla kısa sürede yaygınlaştığına dikkat çekilirken, yeni regülasyonun daha adil bir rekabet zemini oluşturmasının kritik olduğu vurgulanıyor.
