Antalya Ticaret Borsası (ATB) ile Antalya Tarım Konseyi işbirliğinde hazırlanan Tarım Gündem Programı’nda tohumculuk sektörü masaya yatırıldı. ATB Basın Danışmanı Vahide Yanık’ın hazırlayıp sunduğu programın konukları Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Başkanı M. Kayhan Yıldırım ile Türkiye Tohumculuk Endüstrisi Derneği (TÜRKTED) Başkanı Burak Gönen oldu.
Tohumun tarımın başlangıç noktası ve milli güvenlik meselesi olduğunu vurgulayan TÜRKTOB Başkanı M. Kayhan Yıldırım, Türkiye’nin tohumda İsrail’e bağımlı olduğu yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. Yıldırım, “İsrail’den ne ithalatımız ne de ihracatımız var. 1980–90’lı yıllarda hibrit tohumda oluşan algı hâlâ sürüyor. Bu tamamen bilgi kirliliğidir” dedi.
Türkiye’de sertifikalı tohum üretiminin 2002 yılında 145 bin ton iken 2024’te 1,3 milyon tona ulaştığını belirten Yıldırım, “2018’den bu yana Türkiye net tohum ihracatçısıdır. 2018’de ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 8 iken, 2024’te bu oran yüzde 134’e çıktı” diye konuştu. Türkiye’nin 70 milyar dolarlık dünya tohum pazarında 750 milyon dolarlık ihracatla 11’inci sırada yer aldığını kaydeden Yıldırım, hedeflerinin kısa vadede 1 milyar doları aşmak olduğunu söyledi.
Türkiye’nin 14 bin 500 tescilli tohum çeşidine sahip olduğuna dikkat çeken Yıldırım, “Sebze, meyve, süs bitkisi ve fide üretiminde güçlü bir altyapımız var. Önümüzdeki 10 yılda yerli tohumun gelişimi hızlanacak, hedefimiz dünyada ilk 5 ülke arasına girmek” dedi.
TÜRKTED Başkanı Burak Gönen ise 2023–2024 sonrası İsrail ile tohum ticaretinin tamamen kapandığını belirterek, “İsrail’den ne ithalat ne de ihracat yapıyoruz” ifadelerini kullandı. Antalya’nın sebze tohumculuğunda merkez haline geldiğini söyleyen Gönen, “Sebze tohumu üreten firmaların yaklaşık yüzde 80’i Antalya merkezli. Antalya, sebze tohumculuğunun başkentidir” dedi.
İklim krizine dayanıklı, hastalık ve zararlılara karşı dirençli yeni nesil tohumlar üzerinde yoğunlaştıklarını ifade eden Gönen, sertifikalı tohum kullanımının verimi yüzde 30’a kadar artırdığını vurguladı. Gönen, “2030’da sertifikalı tohum üretimini 1,5 milyon tona çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.
Burak Gönen ayrıca Asya Pasifik Tohumculuk Kongresi’nin 1–5 Aralık 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenleneceğini belirterek, kongreye 2 binin üzerinde katılımcı beklendiğini söyledi.
