Türkiye genelinde 78 baro, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yargıda yapay zeka kullanımına ilişkin açıklamalarına karşı ortak bir bildiri yayımladı. Barolar, savunma hakkının teknolojik gerekçelerle zayıflatılamayacağını belirterek, adaletin yalnızca veri işleme süreçlerine indirgenemeyeceğini ifade etti.
Aralarında Ankara, İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Antalya, Bursa, Adana ve Konya barolarının da bulunduğu 78 baronun imzasını taşıyan açıklamada, “Savunma makamının teknolojik araçlar gerekçe gösterilerek zayıflatılmasına karşı mücadelemizi sürdüreceğiz” denildi.
Barolar, yargıda yapay zeka kullanımına yönelik projelerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, adil yargılanma hakkının bağımsız ve tarafsız yargı önünde, etkin savunma hakkı ile birlikte korunması gerektiğine vurgu yaptı. Açıklamada, bu güvencelerin zayıflamasının hukuk güvenliğini ve yargıya olan güveni sarsacağı ifade edildi.
Açıklamada ayrıca, Avukatlık Kanunu’na atıf yapılarak avukatlığın kamu hizmeti niteliği taşıdığı ve yargının kurucu unsurlarından biri olan bağımsız savunmayı temsil ettiği hatırlatıldı. Hukuki mütalaa verme ve yargı mercileri nezdinde temsil yetkisinin yalnızca avukatlara ait olduğu belirtildi.
“Vicdanî muhakeme vurgusu”
Baroların ortak metninde, hukuki süreçlerin yalnızca teknik veri işleme faaliyetleri olarak görülemeyeceği ifade edildi. Açıklamada, “Hak arama hürriyeti ve savunma dokunulmazlığı algoritmik sınırlara indirgenemez. Adalet, matematiksel bir sonuç değil, vicdanî bir muhakemenin ürünüdür” denildi.
“Dijitalleşme araç olmalı”
Yapay zeka destekli sistemlerin avukatlık mesleğinin yerine geçemeyeceği belirtilen açıklamada, dijitalleşmenin ancak yargısal süreçleri destekleyen bir araç olarak konumlandırılması gerektiği kaydedildi. Barolar, “Yapay zekâ hakim ne kadar sakıncalıysa, yapay zekâ avukat yaklaşımı da aynı ölçüde sorunludur” değerlendirmesinde bulundu.
