Dünya Hava Kalitesi Endeksi (World Air Quality Index – WAQI) projesi tarafından yayımlanan son ölçümlere göre Antalya’da hava kalitesi 3 Ocak itibarıyla “sağlıksız” seviyeye yükseldi. Yaklaşık 10 bin ölçüm istasyonundan elde edilen verilerle hazırlanan raporda, PM 2.5 yoğunluğu temel gösterge olarak kullanıldı.
WAQI verilerine göre Antalya’da PM 2.5 değeri 151 olarak ölçüldü. Bu değer, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) hava kalitesi sınıflandırmasına göre “sağlıksız” kategorisinde yer alıyor. Aynı verilere göre Türkiye genelinde hava kalitesinin en kötü olduğu il Bolu olurken, Antalya yüksek kirlilik seviyesiyle dikkat çekti.
Antalya’nın bazı ilçelerinde ise daha düşük değerler kaydedildi. Alanya’da PM 2.5 değeri 24 ile “iyi”, Finike’de ise 47 ile yine “iyi” seviyede ölçüldü.
Öte yandan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı verilerine göre Antalya’nın hava kalitesi 57 olarak açıklandı. Bu değer, “orta” hava kalitesi sınıfında yer aldı. Farklı ölçüm ağları arasındaki bu fark, kullanılan istasyon sayısı, ölçüm noktaları ve hesaplama yöntemlerinden kaynaklanabiliyor.
EPA standartlarına göre 151–200 aralığındaki hava kalitesi değerleri “sağlıksız” olarak tanımlanıyor. Bu seviyelerde herkes sağlık sorunları yaşamaya başlayabilirken, çocuklar, yaşlılar ve astım gibi solunum yolu hastalığı bulunan bireyler için risk daha da artıyor. Uzmanlar, bu grupların uzun süreli açık hava aktivitelerinden kaçınmasını öneriyor.
PM 2.5 nedir?
PM 2.5, çapı 2,5 mikrometreden küçük olan ve solunum yoluyla doğrudan akciğerlere ulaşabilen ince partikül maddelerden oluşuyor. Astım ve akciğer hastalıklarının yanı sıra kalp-damar rahatsızlıkları, felç ve kanser riskini artırdığı belirtilen bu kirleticiler, çocuklarda bilişsel gelişimi olumsuz etkileyebiliyor ve kronik hastalıkların seyrini ağırlaştırabiliyor.
Uzmanlara göre PM 2.5 kirliliğinin başlıca kaynakları arasında motorlu taşıtlar, sanayi faaliyetleri, kömür ve odun kullanımı, tarım ve inşaat çalışmaları ile orman yangınları bulunuyor.
