Türkiye’de yeme-içme sektöründe çalışan milyonlarca emekçinin gelir yapısını yakından ilgilendiren bahşiş tartışmasında yeni bir adım atılıyor. Türkiye Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD), servis ücreti ile bahşişin net biçimde ayrılması ve bahşişin dijital ödeme sistemlerine entegre edilmesi için hazırladıkları modeli kamuoyuyla paylaştı.
Servis ücreti ile bahşiş karışıyor
TURYİD’e göre servis ücreti, işletme tarafından tahsil edilerek çalışanlara paylaştırılan resmi bir gelir kalemiyken; bahşiş tamamen müşterinin memnuniyetine bağlı, gönüllü bir ödeme. Ancak bu iki kavramın birlikte değerlendirilmesi hem çalışanlar hem de müşteriler açısından kafa karışıklığı yaratıyor.
Dijital ödemede boşluk var
Dernek, gönüllü bahşişin kredi kartı ve dijital ödeme sistemlerine entegre edilememesinin önemli bir sorun olduğuna dikkat çekiyor. Kartlı ödemenin yaygınlaşmasına rağmen müşterilerin POS cihazları üzerinden bahşiş ekleyememesi, gelirin kayıt altına alınmasını ve adil dağıtımını zorlaştırıyor.
“Bahşiş işletme gelirinden bağımsız izlenmeli”
TURYİD Başkanı Kaya Demirer, kredi kartıyla bahşiş ödemesinin yasal zemine kavuşması için şu önerileri sıraladı:
POS cihazlarına bahşiş ekleme seçeneği eklenmesi, bahşişin işletme gelirinden bağımsız izlenmesi, dağıtım için işçi ve işveren temsilcilerinin yer aldığı ortak bir kurul oluşturulması ve müşterilerin gönüllü bahşiş konusunda açık biçimde bilgilendirilmesi.
“Vergisini biz üstleniriz”
Demirer, sistemin hayata geçmesi halinde yüzde 10’luk bahşiş vergisini işletmeler olarak üstlenmeye hazır olduklarını söyledi. Amaçlarının çalışanların gelir kaybı yaşamaması ve gönüllü bahşişin doğrudan emekçiye yansıması olduğunu vurguladı.
Kamu desteği kritik
Modelin uygulanabilmesi için Hazine ve Gelir İdaresi’nin yüzde 10 stopajla süreci desteklemesi öneriliyor. TURYİD, bunun özel sektör ile kamu arasında örnek bir iş birliği olacağını savunuyor.
2 milyon emekçiye ek gelir
Yeni sistemle bahşişlerin dijital ortamda kayıt altına alınması, şeffaf bir dağıtım mekanizmasının kurulması ve sektörde sürdürülebilir bir gelir modeli oluşturulması hedefleniyor. Uygulamanın ilerleyen dönemde diğer hizmet sektörlerine de örnek olması bekleniyor.
