2025 yılında Değerli Konut Vergisi’nden elde edilen toplam tahsilat sadece 104 milyon lira oldu. Yani Boğaz’da tek bir dairenin bedeli, devletin bir yıl boyunca topladığı servet vergisini aştı.
T24’te yayımlanan analizinde vergi hukukçusu Murat Batı, “Devletin serveti olandan neden vergi alamadığını” rakamlarla ortaya koydu.
‘Davul zurnayla geldi, sessiz sedasız kayboldu’
Değerli Konut Vergisi, 7 Aralık 2019’da 7194 sayılı Kanun’la büyük tartışmalar eşliğinde yürürlüğe girdi. Ancak yoğun tepkiler nedeniyle uygulaması 1 Ocak 2021’e ertelendi. Vergi, bağımsız bir kanunla değil, Emlak Vergisi Kanunu’nun 42. ve devamı maddelerine eklenerek hayata geçirildi.
Batı’ya göre bu tercih bile verginin baştan ne kadar “zayıf” kurgulandığını gösteriyor.
Kimler vergi ödüyor, kimler ödemiyor?
Değerli Konut Vergisi yalnızca konutları kapsıyor.
-
Arsa, arazi ve iş yerleri vergi dışı
-
Tek konutu olanlar tamamen muaf
-
Birden fazla konutu olanlarda ise en düşük değerli konut vergiden muaf tutuluyor
2025 yılı için 15 milyon 709 bin lirayı, 2026 yılı için ise 17 milyon 711 bin lirayı aşan vergi değerine sahip konutlar vergilendiriliyor. Ancak burada kritik bir ayrıntı var: Bu tutar, konutun piyasa değeri değil, belediyede kayıtlı vergi değeri.
Vergi var ama matrah yok
Sorunun temel nedenlerinden biri de tam olarak burada yatıyor. Değerli Konut Vergisi, piyasa değerine değil, belediyelerde çoğu zaman gerçek bedeli yansıtmayan vergi değeri üzerinden hesaplanıyor.
Murat Batı’ya göre gayrimenkul satışlarının büyük bölümü hâlâ gerçek satış bedeli yerine düşük bedellerle beyan ediliyor. Bu durum yalnızca gelir ve harç kaybına değil, servet vergisinin fiilen işlemez hale gelmesine yol açıyor.
Tahsilat rakamları: Büyük servet, küçük vergi
Maliye verilerine göre son 5 yılda Değerli Konut Vergisi’nden toplam sadece 325 milyon lira tahsil edildi.
-
2025 tahsilatı: 104 milyon TL
-
Bütçe hedefi: 165 milyon TL
Ancak asıl çarpıcı tablo il bazında ortaya çıkıyor.
81 ilin 73’ünde sıfır lira
2025 yılında 81 ilin sadece 8’inde Değerli Konut Vergisi tahsil edildi.
-
Tahsilatın neredeyse tamamı İstanbul’dan
-
Ankara 4 milyon TL ile ikinci
-
İzmir 1 milyon TL ile üçüncü sırada
73 ilde ise tahsilat sıfır. Bazı illerde rakamlar eksiye düşmüş durumda.
İstanbul bile vergiyi tam ödemiyor
İstanbul’da 2025 yılında
-
127,9 milyon TL tahakkuk
-
101,2 milyon TL tahsilat
İzmir’de ise tahsilat oranı yalnızca yüzde 27.
Batı’ya göre bu durum, sorunun sadece bölgesel değil, yapısal olduğunu gösteriyor.
Servet var, vergi yok
Murat Batı analizinde şu tespiti yapıyor:“Türkiye’de servet var, değerli konut var ama bu serveti yakalayacak etkin bir vergi sistemi yok.”Tek konut muafiyeti, piyasa değerinin esas alınmaması ve dar kapsamlı düzenleme nedeniyle Değerli Konut Vergisi, serveti vergilendiren bir araç olmaktan çok uzak kalıyor.
Sonuç ise net:
Devlet, en zengin kesimden vergi alamıyor; yük yine dolaylı vergilerle geniş halk kesimlerinin sırtına biniyor.
