Türkiye’nin demografik yapısında yaşlanma eğilimi belirginleşiyor. TÜİK verileri, 65 yaş ve üzeri nüfusun artık 9,6 milyona dayandığını, her 100 kişiden 11’inden fazlasının yaşlı nüfus grubunda yer aldığını ortaya koydu. Veriler, doğurganlıktaki düşüş, yaşam süresindeki artış ve nüfus yapısındaki dönüşümün hız kazandığına işaret ediyor.
Yaşlı nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 arttı
TÜİK’in açıkladığı “İstatistiklerle Yaşlılar 2025” bültenine göre, 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 olan 65 yaş ve üzeri nüfus, 2025’te 9 milyon 583 bin 59’a yükseldi. Böylece yaşlı nüfus son beş yılda yüzde 20,5 arttı. Aynı dönemde yaşlıların toplam nüfus içindeki payı da yüzde 9,5’ten yüzde 11,1’e çıktı. 2025 itibarıyla yaşlı nüfusun yüzde 44,7’sini erkekler, yüzde 55,3’ünü ise kadınlar oluşturdu
Türkiye’nin yaş yapısı değişiyor
Veriler, Türkiye’de nüfusun yaş yapısının giderek değiştiğini gösteriyor. Demografide yaşlı nüfus oranının yüzde 10’u aşması, nüfusun yaşlanmasının önemli göstergelerinden biri kabul ediliyor. Türkiye bu eşiği aşarken, ortanca yaş da 2020’de 32,7’den 2025’te 34,9’a yükseldi. Ortanca yaş erkeklerde 34,2, kadınlarda ise 35,7 olarak hesaplandı.
2100 projeksiyonu: Her 3 kişiden 1’i yaşlı olabilir
Nüfus projeksiyonlarına göre yaşlanma eğiliminin önümüzdeki yıllarda daha da güçlenmesi bekleniyor. TÜİK’in ana senaryosunda yaşlı nüfus oranının 2030’da yüzde 13,5’e, 2040’ta yüzde 17,9’a, 2060’ta yüzde 27’ye ve 2100’de yüzde 33,6’ya çıkacağı öngörülüyor. Düşük doğurganlık senaryosunda ise bu oran 2100’de yüzde 42,8’e kadar yükselebilir.
Yaşlı bağımlılık oranı yükseldi
Çalışma çağındaki 100 kişiye düşen yaşlı sayısını gösteren yaşlı bağımlılık oranı da artış kaydetti. Bu oran 2020’de yüzde 14,1 iken 2025’te yüzde 16,2’ye yükseldi. Bu tablo, önümüzdeki dönemde sosyal güvenlik, sağlık ve bakım hizmetleri üzerindeki baskının artabileceğine işaret ediyor.
En yaşlı il Sinop, en genç il Şırnak
İl bazında bakıldığında yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 21,7 ile Sinop oldu. Sinop’u yüzde 21,1 ile Kastamonu ve yüzde 20 ile Giresun izledi. Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu il ise yüzde 3,8 ile Şırnak olarak kayıtlara geçti. Şırnak’ın ardından Şanlıurfa ve Hakkâri geldi.
Antalya da yaşlanıyor
TÜİK’in son nüfus verilerine göre Antalya’da 65 yaş ve üzeri nüfus yaklaşık 250 bin kişiye ulaştı. Toplam nüfusu 2 milyon 777 binin üzerinde olan kentte yaşlı nüfusun oranı yaklaşık yüzde 13 seviyesinde bulunuyor. Türkiye ortalamasına yakın seyreden bu oran, özellikle emeklilerin ve yerleşik yabancıların Antalya’yı tercih etmesi nedeniyle her yıl artış eğilimi gösteriyor. Uzmanlar, yaşam süresinin uzaması ve kente yönelik göçün devam etmesi halinde Antalya’da yaşlı nüfusun önümüzdeki yıllarda daha da belirgin bir demografik grup haline geleceğine dikkat çekiyor.
Kadınlar daha uzun yaşıyor, daha çok yalnız kalıyor
Hayat tablolarına göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl oldu. Bu süre erkeklerde 75,5 yıl, kadınlarda ise 80,7 yıl olarak hesaplandı. Türkiye’de 65 yaşına ulaşan bir kişinin ortalama 18 yıl daha yaşaması beklenirken, kadınların erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşadığı görüldü. Yaşlı kadınların tek başına yaşama oranının da erkeklere göre belirgin biçimde yüksek olması dikkat çekti.
Her 4 haneden 1’inde en az bir yaşlı var
2025 yılı itibarıyla Türkiye’de 26 milyon 977 bin 795 hanenin 7 milyon 46 bin 560’ında en az bir yaşlı fert bulunuyor. Bu da her dört haneden birinden fazlasında en az bir yaşlı yaşadığı anlamına geliyor. Tek başına yaşayan yaşlıların büyük bölümünü ise kadınlar oluşturuyor; bu grupta kadınların oranı yüzde 73,5 olarak açıklandı.
İnternet kullanımı arttı, tarım öne çıktı
Yaşlı nüfusun dijital alandaki görünürlüğü de artıyor. 65-74 yaş grubunda internet kullananların oranı 2020’de yüzde 27,1 iken 2025’te yüzde 53,2’ye yükseldi. Öte yandan 2024 verilerine göre işgücüne katılan yaşlı nüfusun oranı yüzde 13,1 olurken, çalışan yaşlıların yüzde 56,9’unun tarım sektöründe yer aldığı görüldü.
Türkiye artık yaşlanan ülkeler sınıfında
Birleşmiş Milletler tahminlerine göre dünya nüfusunun yüzde 10,4’ünü yaşlı nüfus oluştururken, Türkiye’de bu oran yüzde 11,1’e ulaştı. Türkiye böylece yaşlı nüfus oranı bakımından 194 ülke arasında 75. sırada yer aldı. Sayısal olarak hâlâ dinamik bir nüfus yapısına sahip görünse de veriler, Türkiye’nin artık belirgin biçimde yaşlanan ülkeler kategorisine girdiğini ortaya koyuyor.
