Türkiye’nin yedi iklim dört bucağını Antalya’da bir araya getiren Yöresel Ürünler Fuarı YÖREX 2026, 22 Nisan itibariyle başladı. Antalya Ticaret Borsası (ATB) öncülüğünde, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) desteğiyle düzenlenen YÖEX, 26 Nisan Pazar akşamına kadar açık kalacak. Fuarda 70 ilden yaklaşık 520 katılımcı yer alıyor.
Türkiye’nin ilk ve tek Yöresel Ürünler Fuarı olan YÖREX’in temeli 2009 yılında, ‘‘Sizin oraların nesi meşhur’’ sloganıyla atılmış, 2010’da da ilk kez düzenlenmişti. Korona salgını nedeniyle 2 yıl kesintiye uğrayan YÖREX, 14’üncü kez kapılarını açtı.
Dünyada büyüyen yöresel ürünler pazarına dikkati çekmek, ülkemizdeki yöresel ürünlerin özelliklerinin korunarak öne çıkarılmasını sağlamak hedefiyle düzenlenmeye başlanan fuara katılım yıldan yıla artarken, yörelerin özgün ürünleriyle ilgili farkındalık da gelişti. Bu gelişme sayesinde, YÖREX başladığında Türkiye’nin 100 civarında olan coğrafi işaretli ürün sayısı 1800’ü aştı, aynı zamanda AB nezdinde coğrafi işaret onayları alınmaya başlandı.
Ata'nın görüntüsü eşliğinde sahneye
14’üncü YÖREX’in açılışına, Antalya Valisi Hulusi Şahin, TOBB Yönetim Kurulu Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Büşra Dirgen Özdemir, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak, ATB Başkanı Ali Çandır, ATSO Başkanı Yusuf Hacısüleyman, ülke genelinden il ve ilçe belediye başkanları, oda ve borsa başkanları, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile çok sayıda davetli katıldı.
Açılış töreni, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Halk dansları topluluğu Anadolu Ateşi gösteri sundu. Anadolu Ateşi ekibi sahneye gelirken arkadaki dev ekrana, ‘‘En büyük dans ustamıza saygıyla’’ yazısı ve Atatürk’ün zeybek oynadığı görüntüsü yansıtıldı.
Gösteriden sonra konuşmalara geçildi.
"Kültürümüz umman, YÖREX Köprüdür"
Antalya Valisi Hulusi Şahin konuşmasında Türkiye’nin kültür ve ürün zenginliği dile getirdi, coğrafi işaretin önemine ve coğrafi işaretli ürün pazarının büyüklüğüne dikkati çekti. Şahin özetle şunları söyledi:
"Milli kültürümüz bir ummana, bir deryaya benzer. İçinde nice renkleri, güzellikleri barındırır. Tıpkı bir kilimin desenleri gibi her biri ayrı güzel ama aslında bir bütünün parçasıdır. Artık sadece tescil değil, tanıtım ve pazarlama aşamasındayız. Bu ürünlerden ekonomik değer üretmeli, ülkemize katkı sağlamalıyız.
Sürekli olarak büyüyen dünyada coğrafi işaret ekonomisinden Türkiye'nin daha fazla pay alması gerekir. Bu açıdan, zincir marketlerde coğrafi işaretli ürünlere özel alanlar oluşturulması çok önemlidir.
YÖREX coğrafi işaretli ürünler konusunda Türkiye'nin vitrinidir. Antalya milyonlarca turisti ağırlayan bir şehirdir. En güzel ürünlerimizi misafirlerimize sunuyoruz. Aynı zamanda bu fuar, yeni nesillere kendi kültürlerini tanıtmak için de önemli bir fırsattır. Çocuklarımızı YÖREX'e getirmeliyiz."
Hisarcıklıoğlu : YÖREX bir Antalya markası
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, YÖREX'in Antalya'nın markası haline geldiğini ve ulusal nitelik kazandığını belirtti. YÖREX’in yöresel ürünlerin tanınmasına ve markalaşmasına büyük destek olduğuna değinen Hisarcıklıoğlu, şöyle konuştu:
“Ülkemizdeki coğrafi işaret bilincinin gelişmesine de önemli katkılar sunuyor. YÖREX ile coğrafi işarete sahip ürün sayısında adeta patlama yaşandı, 16 senede neredeyse 18 kat arttı ve 1800'ün üzerine çıktı.
Bu rakamın yaklaşık yarısını odalar, borsalar ve kadın girişimciler ülkeye kazandırdı. Katkıda bulunan herkese teşekkür ediyorum.
‘‘Yöresel zenginliklere AB nezdinde koruma’’
Yöresel ürünlerin yurt dışında da tanınması için çalışma yaptıklarını kaydeden Hisarcıklıoğlu konuşmasına şöyle devam etti:
"Yerel zenginliklerimizi AB nezdinde de koruma altına almaya başladık. Eskiden hiç yoktu bu işe başladığımız zaman, şimdi ise 46 ürünümüz AB'den coğrafi işaret tescilini aldı. Daha bir bu kadar ürünümüz de sırada bekliyor. TOBB Brüksel Ofisimizle, coğrafi işaretlerin AB tescil sürecine yardımcı oluyoruz.
Hem ülkede hem de AB'de tescilli ürün sayısını artırmaya devam edeceğiz. YÖREX sayesinde tüm illerde yerel ürünler tanındı ve daha fazla talep görmeye başladı. Ülkenin tüm renkleri, Anadolu'nun el emeği, göz nuru yüzlerce ürün, bu fuarda bir araya geldi.
Fuar Türkiye'nin 7 bölgesinin yöresel ürünlerini sergileyen bir vitrin görevi görüyor. Milli kültürün zenginliklerini görmek isteyen, memleket hasretini gidermek isteyenler için de eşsiz bir fırsat sunuyor.
YÖREX dünyada da ses getiren bir fuar. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından ödüllendirildi.’’
‘‘Yöresel zenginliğin kıymetini iyi bilelim’’
Hisarcıklıoğlu, Türkiye'nin yöresel zenginliğinin kıymetinin iyi bilinmesi gerektiğini de belirtti ve bu konuda şunları söyledi:
"Bu topraklardan çıkan ürünlerin değerini, önce biz bilmeliyiz ki dışarda da bunu pazarlayabilelim. Bakın dünyada çok az coğrafyaya nasip olan, Allah bize müthiş bir ürün çeşitliliği vermiş, yatıp kalkıp şükretmemiz lazım. Tüm bunları zenginliğe dönüştürmek de bizim elimizde.
Ülkemizde ve dünyada insanlar, gelir düzeyi yükseldikçe, yöresel ve organik ürünleri daha fazla talep etmektedir. Sağlıklı yaşama yönelik artan ilgi, doğal ve coğrafi işaretli ürünleri ön plana çıkarmaktadır. Bunların fiyatları da muadili ürünlere göre daha yüksek oluyor. Böylelikle hem ülke ihracatına ve hem de yerel kalkınmaya ilave gelir sağlıyor. Bölgelerde istihdam artışına ve özellikle de kadınların iş gücüne katılmasına, girişimci olmalarına destek veriyor."
TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu, YÖREX’in düzenlenmesine öncülük eden ATB Başkanı Ali Çandır ve yönetimini de kutladı.
‘‘Yöresel ürünler milletin hafızasıdır’’
Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Büşra Dirgen Özdemir, YÖREX'in Anadolu'nun kültürel mirasını geleceğe taşıyan önemli bir organizasyon olduğunu belirtti. Özdemir, bir ülkenin gerçek zenginliğinin, sahip olduğu yerel değerlerde saklı olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:
“Yöresel ürünler bir milletin hafızasıdır. Toprağın kokusunu, coğrafyanın iklimini, ustanın emeğini ve kuşaktan kuşağa aktarılan bilgeliği taşır. Gördüğünüz, tattığınız her ürün; sadece lezzetten ibaret değildir, onun tarihi, kültürü, kimliği vardır. İşte tam bu noktada, ürünün ait olduğu toprakla kurduğu bağı koruyarak o ürünün özgünlüğünü ve kalitesini güvence altına alan coğrafi işaretlerin gerçek değeri ortaya çıkmaktadır. YÖREX, bu değerlerin görünür olup, sürdürülebilir hale gelmesine ve ekonomiye kazandırılmasına güçlü bir zemin sağlamaktadır.
Biz, Antalya Büyükşehir Belediyesi olarak 2019 yılından bu yana Muhittin Başkanımızın ortaya koyduğu yerelden kalkınma hedefimizle; yerel üretimin güçlenmesi, kadın kooperatiflerinin kalkınması, sürdürülebilir tarımın yaygınlaşması ve Antalya’mızın bereketli topraklarının canlandırılması için var gücümüzle çalışıyoruz.”
ATB Başkanı: YÖREX Anadolu'nun hikayesi
Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, konuşmasına “YÖREX’e, Anadolu’nun kalbine, üretimin ve kültürün buluşma noktasına hoş geldiniz’’ diyerek başladı ve şöyle devam etti:
‘‘Bugün burada fuardan öte, emeğin değer kazandığı, kültürün kimlik bulduğu, Anadolu’nun dünyaya ses verdiği bir hikâyeyi birlikte büyütüyoruz. 2009 yılında ‘Bu toprakların ürettiği değer, hak ettiği yeri bulmalı’ anlayışıyla YÖREX’e başladık. İşte YÖREX, o ufkun vücut bulmuş halidir.
Yöresel Ürünler Projesini en başından beri destekleyen, güç veren, yönlendiren ve coğrafi işaretli ürünlere sahip çıkan TOBB Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu’na teşekkür ediyorum. Anadolu’nun dört bir yanından ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden gelen üreticilerimiz… Sizler sadece ürün getirmediniz; emeğinizi, ustalığınızı, kültürünüzü ve hikâyenizi getirdiniz. Az önce izlediğimiz gösteriler bize tekrar hatırlattı: Bu topraklar sadece üretmez… Anlatır. Hissettirir. Yaşatır. Şimdi ise o hikâyenin en güçlü kısmındayız.
‘‘Vatan üreterek yaşatılır’’
YÖREX’in düzenlendiği ANFAŞ’ta 5 gün boyunca 14 bin yıllık medeniyetlerin izleri görülecek. Bir halıda sabrı, bir peynirde emeği, bir taşta ustalığı, bir desende kültürü hissedeceğiz. Çünkü biliyoruz ki, Biz sadece ürün üretmiyoruz… Biz değer üretiyoruz.
Vatanın sadece uğruna can verilen yer değildir. Vatan aynı zamanda, ürettiğimiz, değer kattığımız ve geleceğe miras bıraktığımız yerdir. İşte YÖREX’in ruhu tam olarak budur.”
B2B’Lerle küresel pazarlara açılıyoruz
2009’dan bugüne yerelde üretim artsın, istihdam güçlensin, göç azalsın, refah yayılsın. Ürünlerimiz markalaşsın, hakları korunsun, standartları yükselsin ve dünya pazarlarında hak ettiği yeri alsın hedefiyle çalıştık
Bu yıl yine Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğimizin güçlü desteğiyle kurduğumuz B2B alanı sayesinde; üreticilerimizi doğrudan alıcılarla buluşturuyor, Ticaret hacmini büyütüyor, yeni pazarlara kapı açıyoruz. Şimdi yeni bir aşamadayız. Coğrafi işaretlerde önemli bir sayıya ulaştık. Ama artık mesele sadece sayı değil…Mesele değer üretmek. Mesele kaliteyi büyütmek. Mesele bu ürünleri dünya markası yapmaktır.’’
Çandır protokol başta olmak üzere “uzak, yakın demeden bugün bizlerle bir arada bulunan tüm katılımcılara , ziyaretçilere ve basın mensuplarına teşekkür etti.
‘‘Coğrafi işaret çalışmaları hızlandı’’
Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak, Antalya'nın coğrafi işaret konusunda çok ciddi potansiyeli olduğunu ve bunun başvuru sürecine yansıdığını belirtti. Ürünlerin AB sürecini de takip ettiklerini dile getiren Durak, her geçen yıl AB tescilli ürün sayısını artırdıklarını kaydetti. Durak, coğrafi işaretli ürünlerin markalaştırılması çalışmalarına da ağırlık verdiklerini aktardı.
"Antalya fuarcılıkta da güçlü olmalı"
ATSO Başkanı Yusuf Hacısüleyman, Antalya'nın turizmde güçlü bir şehir olduğunu belirterek, fuarcılıkta da aynı başarıyı yakalaması gerektiğini söyledi. Hacısüleyman, bu konuda YÖREX’in örnek ve önemli bir başarı öyküsü olduğunu söyledi.
Anadolu Ateşi Dans Topluluğunun dans gösterisi sunduğu programda, AB’den Coğrafi İşaret Tescili alan kurumlara plaket verildi.
Haber: MUSTAFA KAZIM AYDIN
