Tarımsal üretimin en önemli girdilerinden biri olan üre gübrede ithalat vergisi kaldırıldı. Yapılan düzenleme ile daha önce bazı ülkeler için uygulanan yüzde 6,5’lik gümrük vergisi de sıfırlanarak tüm ülkeler için vergi oranı yüzde 0’a indirildi. Düzenlemenin, ithalat maliyetlerini düşürerek çiftçinin üretim maliyetlerini azaltması amaçlanıyor.
Üre gübre ithalatında vergi tamamen kaldırıldı
31 Aralık 2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren İthalat Rejimi Kararı’nda yapılan düzenleme kapsamında üre gübre ithalatında uygulanan gümrük vergisi tamamen kaldırıldı.
Daha önce bazı ülkelerden yapılan ithalatta uygulanan yüzde 6,5’lik vergi de kaldırılarak tüm ülkeler için vergi oranı yüzde 0 olarak belirlendi.
Türkiye’de bitkisel üretimde yaygın şekilde kullanılan üre gübrede yapılan bu düzenleme, tarımsal üretim maliyetleri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Verginin sıfırlandığı GTİP kodları
Karar kapsamında gümrük vergisi avantajından yararlanan üre gübreleri şu GTİP kodları altında sınıflandırılıyor:
-
3102.10.12.00.00: Azot oranı ağırlık itibarıyla %45’i geçen üre gübreleri
-
3102.10.15.00.00: Azot oranı %45’i geçmeyen üre çeşitleri
-
3102.10.19.00.00: Saf veya saflaştırılmış diğer üre formları
-
3102.10.90.00.00: Farklı fiziksel formlarda veya karışımlarda sunulan üre türevleri
Bu ürün gruplarında uygulanan gümrük vergisinin kaldırılmasıyla ithalat maliyetlerinin azaltılması hedefleniyor.
Daha önce bazı ülkelerde vergi uygulanıyordu
Daha önce uygulanan sistemde ithalat yapılan ülkeye göre farklı vergi oranları uygulanıyordu.
Avrupa Birliği, EFTA ülkeleri, İngiltere, Güney Kore, Malezya ve Singapur gibi ülkelerden yapılan ithalatta gümrük vergisi zaten yüzde 0 olarak uygulanıyordu.
Ancak serbest ticaret anlaşması bulunmayan ülkelerden yapılan ithalatta yüzde 6,5 oranında gümrük vergisi alınıyordu. Yapılan yeni düzenleme ile bu oran da kaldırıldı.
Çiftçi maliyetlerinin düşmesi hedefleniyor
Türkiye, gübre üretiminde kullanılan hammaddelerin büyük bölümünde dışa bağımlı bir ülke konumunda bulunuyor.
Bu nedenle ithalat maliyetlerinde yapılacak her düzenleme, doğrudan tarımsal üretim maliyetlerini etkiliyor.
Gümrük vergisinin kaldırılmasıyla birlikte ithal gübre maliyetlerinin düşmesi, piyasada arz güvenliğinin artması ve çiftçilerin gübreye daha uygun fiyatla ulaşması hedefleniyor.
Gübre fiyatlarına etkisi ne olacak?
Uzmanlara göre üre gübre ithalatında verginin sıfırlanması kısa vadede piyasadaki fiyatlara doğrudan bir indirim olarak yansımayabilir.
Bunun nedeni piyasadaki mevcut gübrelerin önemli bir bölümünün daha önceki dönemde yüzde 6,5 gümrük vergisi ödenerek ithal edilen stoklardan oluşması.
Bu nedenle fiyatlarda hemen bir düşüş beklenmezken, bundan sonra yapılacak yeni ithalatlarda vergi yükünün ortadan kalkmasıyla maliyetlerin düşmesi ve yeni ürünlerin daha düşük fiyatla piyasaya girmesi mümkün olabilir.
Öte yandan gübre fiyatlarının nihai seyrinde döviz kuru, küresel gübre fiyatları, doğalgaz maliyetleri ve arz-talep dengesi gibi faktörler belirleyici olmaya devam edecek.
