Elmalı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmaların ardından Elmalı Kaymakamlığı, Türk Patent ve Marka Kurumu’na resmi başvuruda bulundu. Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de Elmalı Kölle için coğrafi işaret tescil sürecinin başlatıldığını kamuoyuna duyurdu.
Başvurunun tamamlanması ve tescilin gerçekleşmesi halinde kölle, Elmalı ile özdeşleşmiş ve yasal koruma altına alınmış yöresel ürünler arasında yer alacak.
Kölle nedir?
Kölle, özellikle Elmalı ve çevresinde uzun yıllardır yapılan, tahıl ve kuru baklagillerin birlikte pişirilmesiyle hazırlanan geleneksel bir yemektir. Yörük kültürünün mutfak mirası içinde önemli bir yere sahip olan kölle, kırsal yaşamın besleyici ve ekonomik yemeklerinden biri olarak bilinir.
Genellikle şu malzemelerle hazırlanır:
-
Buğday (yarma ya da aşurelik buğday)
-
Nohut
-
Kuru fasulye
-
Bakla (bazı tariflerde)
-
Su ve tuz
Bazı tariflerde tereyağı ya da zeytinyağı eklenerek lezzet artırılır. Tarif, köyden köye küçük farklılıklar gösterebilir.
Kölle nasıl yapılır?
Kölle yapımında temel yöntem şu şekildedir:
-
Buğday ve kuru baklagiller bir gece önceden suda bekletilir.
-
Ertesi gün tüm malzemeler büyük bir tencereye alınır.
-
Üzerini geçecek kadar su eklenerek uzun süre kaynatılır.
-
Malzemeler tamamen yumuşayıncaya kadar pişirilir.
-
Tuz eklenir ve isteğe göre yağ ilavesi yapılır.
Yemek genellikle sıcak servis edilir. Besleyici yapısı sayesinde özellikle kış aylarında ve yoğun tarım dönemlerinde tercih edilir.
Coğrafi işaret neden önemli?
Coğrafi işaret, bir ürünün belirli bir yöreyle özdeşleştiğini ve o bölgenin kültürel bir değeri olduğunu gösteren resmi bir tescildir. Türkiye’de bu süreç Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yürütülmektedir.
Coğrafi işaret tescili ile birlikte:
-
Ürünün adı hukuki koruma altına alınır.
-
Üretim yöntemi ve standartları belirlenir.
-
Taklit ve yanlış kullanımın önüne geçilir.
-
Yöre ekonomisine katkı sağlanır.
-
Gastronomi turizmi desteklenir.
Elmalı Kölle için başlatılan tescil süreci, hem yerel üreticilerin desteklenmesi hem de Yörük mutfağının korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yörük kültürünün sofradaki mirası
Elmalı’nın yüksek rakımlı yapısı ve tarımsal geçmişi, kölle gibi dayanıklı ve besleyici yemeklerin gelişmesine zemin hazırladı. Bu yemek yalnızca bir besin değil; aynı zamanda imece kültürünün ve paylaşım geleneğinin sofraya yansıması olarak kabul ediliyor.
Tescil sürecinin tamamlanması halinde Elmalı Kölle’nin Antalya’nın coğrafi işaretli ürünleri arasına katılması bekleniyor.
