Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında sosyal medya üzerinden açık artırma yöntemiyle satış yapan mezatçıları mercek altına aldı. Aylar süren takipte, çok sayıda hesabın vergisiz ve kayıt dışı şekilde satış yaptığı belirlenirken, yalnızca son 6 ayda 500 milyon liradan fazla değerli ürünün bu yöntemle el değiştirdiği ortaya çıktı.
Sosyal medya mezatlarına yakın takip
Vergi Denetim Kurulu’nun yürüttüğü incelemede, sosyal medya platformları üzerinden açık artırma usulüyle satış yapan kişilerin kimlikleri ve kazançları tek tek tespit edildi. Müfettişler, para trafiğini inceleyerek binlerce ürünün herhangi bir vergi kaydı olmadan satıldığını belirledi.
Analizlerin ilk aşamasında bu yolla satış yaptığı saptanan 50’den fazla kişi vergi incelemesine sevk edildi. İncelemelerde, mezatlar aracılığıyla son iki yılda yaklaşık 1 milyar liralık verginin kayıt dışı bırakıldığı hesaplandı.
Müfettişler müşteri gibi mezatlara katıldı
Denetim sürecinde vergi müfettişlerinin yalnızca finansal hareketleri değil, satış yöntemlerini de yakından izlediği öğrenildi. Satılan ürünlerin niteliğini ve ödeme yöntemlerini tespit edebilmek için müfettişler, potansiyel alıcı gibi mezat yayınlarına katıldı.
Ayrıca açık kaynak istihbaratı ve “web kazıma” yöntemleriyle, aynı gün içinde çok sayıda hesap üzerinden yapılan satışlar da takip edildi. Sosyal medya kanalları üzerinden abonelere özel düzenlenen açık artırmaların, bildirimler ve anlık mesajlaşma uygulamalarıyla desteklendiği belirlendi.
IBAN değişikliğiyle iz kaybettirmeye çalıştılar
İncelemelerde, satıcıların Bakanlık denetiminden kaçmak için farklı yöntemlere başvurduğu da ortaya çıktı. Mezadı düzenleyen kişilerin sık sık IBAN ve hesap bilgilerini değiştirdiği, tahsilatları farklı kişiler adına açılan hesaplar üzerinden yürüttüğü tespit edildi.
Müşterilerin de para transferi sırasında açıklama kısmına ticari faaliyeti çağrıştıracak bir ifade yazmamaları konusunda uyarıldığı belirlendi. Bazı durumlarda ödeme bilgilerinin yalnızca açık artırmayı kazanan kişiye özel olarak iletildiği saptandı.
En çok hangi ürünler satıldı?
Denetimlerde, mezat yoluyla en çok güvercin gibi canlı hayvanlar, taklit ve kopya ürünler, outdoor ekipmanları, bıçaklar, tespihler, çakmaklar ve küçük elektrikli aletlerin satışa sunulduğu görüldü.
Özellikle bıçak satışlarında dikkat çeken fiyatlara ulaşıldı. Yerli seri üretim bıçakların yaklaşık 1000 liraya, yabancı seri üretim bıçakların 10 bin liraya, yerli tasarım bıçakların ise 75 bin lira ile 200 bin lira arasında değişen tutarlarla alıcı bulduğu belirlendi.
Yalnızca vergi değil, yasa ihlali de var
İncelemelerde bazı satışların yalnızca vergi mevzuatı açısından değil, mevcut yasalar yönünden de sorunlu olduğu tespit edildi. Açık artırmalarda satılan bazı bıçakların, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a aykırı şekilde satışa konu edildiği belirlendi.
Ayrıca fildişi gibi ticareti yasak materyaller içeren ürünlerin de mezatlarda yer aldığı, taklit ve sahte ürünler nedeniyle tüketicilerin mağduriyet yaşayabildiği gözlemlendi.
Bakan Şimşek: Vatandaşlarımız da mağdur oluyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin farklı sektörler ve yöntemler üzerinden genişletilerek sürdürüldüğünü belirtti.
Şimşek, sosyal medyanın hem fırsatlar hem de riskler barındırdığına dikkat çekerek, “Sosyal medyanın özellikle vergi ödememek adına kayıt dışı satış için kullanılması, hem devletimizin vergi kaybına uğramasına hem de vatandaşlarımızın güvensiz alışveriş nedeniyle mağdur olmasına yol açıyor” dedi.
Bakanlık, sosyal medya üzerinden yürütülen kayıt dışı satışlara yönelik denetimlerin önümüzdeki dönemde de artarak süreceği mesajını verdi.