Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden Antalya’da, Ortadoğu’daki savaşın gübre tedariğine etkileri konuşulmaya başlandı. Gübre üretiminde kullanılan hammaddelerin önemli bir kısmının Ortadoğu’dan ithal edilmesi nedeniyle sektörde fiyat ve tedarik kaygıları artarken, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Tarım İlaçları, Gübre ve Kimyasallar Meslek Komitesi Başkanı Emrah Tatlı, sektörde yaşanan son gelişmeleri değerlendirdi.
Antalya’da azot grubu gübrelerde satışlar durdu
Antalya’daki gübre piyasasında özellikle azot grubu ürünlerde son günlerde dikkat çeken hareketlilik yaşandığını belirten Emrah Tatlı, üre, amonyak ve azotlu hammaddelerde kısa süreli bir sıkıntı ortaya çıktığını söyledi.
Tatlı, bazı firmaların satışları geçici olarak durdurduğunu belirterek, “Şu an tedarik zinciriyle ilgili genel bir sorun yok. Ancak azot grubunda, üre ve amonyak gibi ürünlerde son bir iki gündür sıkıntı yaşanıyor. Bu ürünlerin ithalatını ve üretimini yapan bazı firmalar satışlarını durdurdu” dedi.
Antalya’daki çiftçiyi ilk zam vurdu
Tatlı, savaşın sektörde ilk olarak fiyatlara yansıdığını belirterek, azot bazlı gübrelerde yüzde 5 ile yüzde 10 arasında artış yaşandığını söyledi.
28 Şubat itibarıyla özellikle üre, amonyum nitrat ve amonyum sülfat gibi ürünlerde firmalara göre değişen oranlarda zam yapıldığını ifade eden Tatlı, bu artışın Antalya’daki üreticileri de doğrudan etkileyeceğini dile getirdi.
Antalya’da seracılık ve örtü altı üretimin yoğun olduğunu hatırlatan Tatlı, gübre maliyetlerindeki artışın üretim maliyetlerine yansıyabileceğini belirtti.
Gübre hammaddesi Ortadoğu’dan geliyor
Türkiye’de kullanılan gübre hammaddelerinin büyük bölümünün ithal edildiğini vurgulayan Tatlı, Antalya piyasasının da bu ithalat zincirine bağlı olduğunu söyledi.
Hammaddelerin ağırlıklı olarak Çin, Rusya ve Ortadoğu ülkelerinden temin edildiğini belirten Tatlı, özellikle deniz taşımacılığındaki maliyet artışlarının sektörü etkileyebileceğini ifade etti.
“Rusya ve Çin kanalında şu an için ciddi bir sorun görünmüyor. Ancak savaş nedeniyle navlun maliyetleri artıyor. Bu da gübre fiyatlarına yansıyacaktır” dedi.
Ürdün ve Mısır hattında arz daralabilir
Tatlı, Ortadoğu’dan gelen bazı hammaddelerde risk oluşabileceğine dikkat çekti.
Ürdün ve Mısır’dan tedarik edilen bazı hammaddelerde arzın azalabileceğini söyleyen Tatlı, bunun fiyatları daha da yukarı çekebileceğini belirtti.
“Bu ülkelerden gelen hammaddelerde ciddi sıkıntılar olabilir. Arz azalırsa fiyatların artmasını bekliyoruz” diye konuştu.
İran yerine Rusya ve Çin seçeneği
Tatlı, Türkiye’nin bazı gübre türlerini İran’dan ithal ettiğini ancak mevcut gelişmeler nedeniyle alternatif tedarik yollarının gündeme gelebileceğini ifade etti.
Kalsiyum nitrat ve üre grubunun önemli bir bölümünün İran’dan geldiğini belirten Tatlı, bu ürünlerin Rusya ve Çin’den temin edilmesinin mümkün olduğunu ancak bunun lojistik maliyetlerini artıracağını söyledi.
“Ürünün tedariği sağlanabilir ama Rusya ve Çin’den alınacağı için maliyet artacaktır. Bu da fiyatlara yansıyacaktır” dedi.
“Savaş uzarsa tarım daha çok etkilenecek”
Tatlı, krizin uzaması halinde gübre sektörünün en fazla etkilenecek alanlardan biri olabileceğini vurguladı.
Antalya gibi yoğun tarımsal üretim yapılan bölgelerde gübre fiyatlarının üretim maliyetleri açısından kritik olduğunu belirten Tatlı, savaşın uzaması halinde hem navlun maliyetlerinin hem de hammadde fiyatlarının artabileceğini söyledi.
“Süreç uzarsa en çok etkilenecek sektörlerden biri gübre sektörü olur” dedi.