Tarım yazarı Ergin Kahveci, Avrupa Komisyonu’nun Mercosur Serbest Ticaret Anlaşması’nı 1 Mayıs itibarıyla geçici uygulamaya alma kararını değerlendirdi. Kahveci, kararın Avrupa Parlamentosu’nun itirazına rağmen alınmasının dikkat çekici olduğunu belirtirken, Türkiye açısından özellikle tarım ve gıda sektöründe yeni bir risk dalgası oluşabileceğine dikkat çekti.
“Karar hukuki boşluktan geldi”
Kahveci, Avrupa Birliği’nin karmaşık mevzuat yapısına işaret ederek, Adalet Divanı’nın henüz karar vermemesi nedeniyle Avrupa Komisyonu’nun bu adımı atabildiğini vurguladı.
Bu durumun, siyasi tartışmalar sürerken ekonomik entegrasyonun fiilen başlaması anlamına geldiğini belirten Kahveci, sürecin Türkiye tarafından yakından izlenmesi gerektiğini ifade etti.
Ucuz ürünler ab pazarına girecek
Kahveci’ye göre anlaşmanın en kritik etkisi tarım ürünlerinde hissedilecek.
Mercosur ülkelerinin — özellikle Arjantin ve Brezilya’nın — düşük maliyetli üretim avantajına sahip olduğunu belirten Kahveci, şu değerlendirmeyi yaptı:
- Buğday ve mısır gibi temel ürünler
- Et ve canlı hayvan
- Süt ve süt ürünleri
- Yem ve hammaddeleri
- Yaş sebze ve meyve
bu ürünlerin AB pazarına daha düşük maliyetle gireceğini ve fiyatları aşağı çekeceğini söyledi.
“Türkiye maliyet nedeniyle geride kalabilir”
Türkiye’de üretim maliyetlerinin yüksekliğine dikkat çeken Kahveci, özellikle mazot ve girdi fiyatlarının çiftçiyi zorladığını belirtti.
Kahveci, Mercosur ülkelerinde ise geniş tarım arazileri ve daha düşük enerji maliyetleri sayesinde üretimin çok daha ucuza yapılabildiğini vurgulayarak, “Bu fark Türkiye’yi uluslararası rekabette dezavantajlı hale getiriyor” dedi.
İhracat ve iç piyasa baskı altında
Kahveci, AB ile güçlü ticari bağları bulunan Türkiye’nin bu gelişmeden doğrudan etkileneceğini ifade etti.
Bu kapsamda:
- AB’ye yapılan tarım ihracatında rekabet zorlaşabilir
- Fiyat baskısı nedeniyle gelirler düşebilir
- İç piyasada üretici üzerindeki maliyet baskısı artabilir değerlendirmesinde bulundu.
“Etkisi zamanla daha net görülecek”
Kahveci, bu tür ticaret anlaşmalarının etkisinin kısa vadede sınırlı görünse de orta vadede daha belirgin hale geldiğini belirterek, Türkiye’nin özellikle tarım politikalarında yeni adımlar atması gerektiğini ifade etti.
Tarımda yeni bir rekabet dönemi
Ergin Kahveci’nin analizine göre Mercosur anlaşması, Avrupa pazarında fiyatları aşağı çekerken Türkiye için maliyet ve rekabet baskısını artıracak.
Özellikle artan akaryakıt fiyatlarıyla birlikte düşünüldüğünde, Türkiye tarımı için yeni ve zorlu bir dönemin başladığı değerlendiriliyor.