Turizm Databank’ın Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye’de turizm sektöründe yabancı kontrolündeki şirket sayısı son 10 yılda önemli ölçüde artış gösterdi. Konaklama ve yiyecek-içecek (F&B) alanını kapsayan sektörde yabancı kontrolündeki girişim sayısı 2024 yılı itibarıyla 273’e yükseldi.
Turizmde 300 bin şirketin sadece yüzde 1’i yabancı
Türkiye’de turizm sektöründe faaliyet gösteren toplam girişim sayısı yaklaşık 312 bin olarak hesaplanıyor. Bu tabloya bakıldığında yabancı kontrolündeki işletmelerin toplam içindeki payı yüzde 0,09 seviyesinde bulunuyor.
Başka bir ifadeyle turizm sektöründe faaliyet gösteren her 1000 şirketten yaklaşık biri yabancı kontrolünde bulunuyor.
Ciro ve istihdamda yabancı payı daha yüksek
Şirket sayısındaki pay düşük olsa da yabancı kontrolündeki işletmeler sektör ekonomisinde daha görünür bir ağırlığa sahip.
Verilere göre yabancı kontrolündeki turizm şirketleri;
-
Sektör cirosunun yaklaşık %7’sini,
-
Toplam çalışanların %5,15’ini,
-
Ücretli çalışanların ise %6,18’ini istihdam ediyor.
Bu durum, yabancı sermayeli işletmelerin genellikle daha büyük ölçekli yatırımlar yaptığını gösteriyor.
Turizm hâlâ en “yerli” sektörlerden biri
Veriler, yabancı şirket sayısındaki artışa rağmen turizmin Türkiye’de yerlilik oranı en yüksek sektörlerden biri olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
Turizm Databank verilerine göre sektör, kontrol oranı açısından en yüksek yerli paya sahip ilk 5 sektör arasında yer alıyor.
Yabancı kontrol oranı yıllar içinde arttı
Turizm sektöründe yabancı kontrolündeki firma oranı yıllar içinde sınırlı da olsa artış gösterdi.
| Yıl | Firma Yabancı (%) | Firma Yerli (%) | Ciro Yabancı (%) | Ciro Yerli (%) |
|---|---|---|---|---|
| 2016 | 0,05 | 99,95 | 5,38 | 94,62 |
| 2017 | 0,05 | 99,95 | 5,98 | 94,02 |
| 2018 | 0,05 | 99,95 | 6,30 | 93,70 |
| 2019 | 0,05 | 99,95 | 6,65 | 93,35 |
| 2020 | 0,05 | 99,95 | 6,82 | 93,18 |
| 2021 | 0,06 | 99,94 | 7,32 | 92,68 |
| 2022 | 0,08 | 99,92 | 7,39 | 92,61 |
| 2023 | 0,09 | 99,91 | 7,60 | 92,40 |
| 2024 | 0,09 | 99,91 | 7,48 | 92,52 |
Son veriler, yabancı kontrolündeki şirket sayısının arttığını ancak sektörün büyük ölçüde yerli girişimcilerin kontrolünde kalmaya devam ettiğini gösteriyor.