ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısıyla başlayan ve Körfez ülkelerine yayılma riski taşıyan savaşın turizm sektörüne etkileri tartışılmaya başlandı. Seyahat Acenteleri Yöneticileri Derneği Başkanı Mehmet Gem, yaşanan gelişmelerin turizmde “yakın coğrafya” algısını tetiklediğini belirterek Türkiye’nin geçmiş krizlerde olduğu gibi yeniden ciddi bir sınavdan geçtiğini söyledi.
“İran-Irak Savaşı’nda yaşadık; yakınlık algısı turizmi vuruyor”
Gem, Türkiye’nin geçmişte de bölgedeki savaşlar nedeniyle turizmde olumsuz etkiler yaşadığını hatırlattı. İran-Irak Savaşı döneminde Avrupa’dan gelen turistlerin Türkiye’yi savaş bölgesine yakın gördüğü için seyahatlerini iptal ettiğini belirten Gem, bugün de benzer bir algının oluştuğunu ifade etti. Gem, savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılması halinde turizm açısından riskin daha da büyüyebileceğini dile getirdi.
Nevruz iptalleri: “İranlı yolcuyu kaybettik”
Sahadan gelen ilk iptallerin Nevruz nedeniyle İran pazarında yaşandığını aktaran Gem, Türkiye’nin her yıl ortalama 3-3,5 milyon İranlı turist ağırladığını söyledi. Bu turistlerin önemli bir bölümünün Van üzerinden giriş yaptığını belirten Gem, Nevruz tatiline kısa süre kalmasına rağmen savaşın seyrinin belirsiz olması nedeniyle rezervasyonların iptal edildiğini ifade etti.
“Maalesef Nevruz dönemindeki yolcuyu kaybettik” diyen Gem, bu kaybın turizm gelirlerine de yansıyacağını söyledi.
“Sadece İran değil; Körfez pazarı da risk altında”
Gem, savaşın yayılması halinde yalnızca İran pazarının değil, Körfez ülkelerinden gelen turistlerin de etkilenebileceğini söyledi. Lübnan, Dubai, Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan gibi pazarlardan Türkiye’ye gelen turist sayısının da düşebileceğine dikkat çeken Gem, bölgedeki belirsizliğin rezervasyonları doğrudan etkilediğini belirtti.
Erken rezervasyon sigortası iptalleri kolaylaştırıyor
Gem, yurt dışından yapılan erken rezervasyonların büyük bölümünde iptal sigortası bulunduğunu belirtti. Bu sistemde turistlerin küçük bir sigorta bedeli ödeyerek rezervasyonlarını istedikleri anda iptal edebildiğini ifade eden Gem, kriz dönemlerinde bu durumun iptal dalgasını hızlandırdığını söyledi.
İptallerin mali yükü acentelere kalıyor
İptal edilen rezervasyonların finansal sürecinin ise acenteler açısından ciddi bir yük oluşturduğunu anlatan Gem, erken rezervasyonla gelen ödemelerin çoğu zaman otellere aktarıldığını hatırlattı. Bu nedenle iptal durumunda acentelerin önce otellerden parayı geri tahsil edip ardından partner acentelere iade etmek zorunda kaldığını belirten Gem, bunun özellikle küçük ve orta ölçekli acenteleri zorlayabileceğini ifade etti.
Turizm bu savaşa ne kadar dayanır?
Savaşın uzaması halinde sektörde kapanmalar yaşanıp yaşanmayacağı sorusuna da değinen Gem, turizm sektörünün geçmişte birçok kriz atlattığını ancak bu süreçlerin her zaman ağır bedeller getirdiğini söyledi. Uzayan krizlerde bazı firmaların ciddi finansal zorluk yaşayabileceğini belirten Gem, özellikle küçük ve orta ölçekli seyahat acentelerinin daha kırılgan olduğunu ifade etti.
Gem, bu noktada devlet desteğinin önemine dikkat çekerek, kriz dönemlerinde desteklerin çoğunlukla büyük tur operatörlerine yöneldiğini savundu.
“Küçük ve orta ölçekli acenteler de desteklenmeli”
Gem’e göre yılda yüz binlerce turist getiren büyük tur operatörleri kadar, yılda 25 bin ile 50 bin arasında turist getiren orta ölçekli seyahat acenteleri de sektör için kritik önemde. Ancak bu firmaların kriz dönemlerinde yeterli destek alamadığını belirten Gem, bu durumun uzun vadede sektörde daralmaya yol açabileceğini söyledi.
Bakanlık ve TGA’ya eleştiri: “Hâlâ açıklama yok”
Gem, savaşın başlamasının üzerinden günler geçmesine rağmen Kültür ve Turizm Bakanlığı veya TGA’dan kamuoyunu rahatlatacak bir açıklama gelmediğini söyledi. Türkiye’nin güvenli bir turizm destinasyonu olduğunun uluslararası kamuoyuna anlatılması gerektiğini belirten Gem, özellikle turizm pazarlarında düzenli bilgilendirme yapılmasının iptallerin önüne geçebileceğini vurguladı.
Rus turist fırsatı: “Mısır yerine Türkiye tercih edilebilir”
Gem’e göre kriz aynı zamanda yeni bir fırsat da yaratabilir. Savaşın uzaması ve Mısır’ın da riskli ülkeler arasında görülmesi halinde Nisan-Mayıs döneminde Mısır’a gitmesi beklenen Rus turistlerin Türkiye’ye yönelebileceğini belirten Gem, Antalya’nın Rus turistler tarafından iyi bilindiğini söyledi.
“Nevruz gitti ama sezon kurtarılabilir”
Gem, Nevruz döneminin büyük ölçüde kaybedildiğini ancak doğru tanıtım ve iletişim çalışmaları yapılması halinde turizm sezonunun tamamen kaybedilmeyeceğini belirtti. Özellikle Paskalya ve Ramazan Bayramı dönemleri için Türkiye’nin güvenli destinasyon olduğunun anlatılması gerektiğini ifade etti.