Sebze ve meyve ticaretine yönelik denetimlerini sürdüren Ticaret Bakanlığı, hallerde dikkat çeken usulsüzlükler tespit etti. Bakanlığın açıklamasına göre bazı tüccar ve komisyoncuların Hal Kayıt Sistemi’ne (HKS) gerçek dışı şekilde düşük fiyat bildirdiği, buna paralel olarak çifte fatura düzenlediği belirlendi. Bu yöntemle hem vergi kaybı oluştuğu hem de market ve perakende satış fiyatlarının yapay biçimde yükseltildiği ifade edildi.
Düşük fiyat girişiyle vergi yükü azaltıldı
Bakanlık açıklamasında, denetimlerin özellikle büyükşehirlerde yoğunlaştırıldığı belirtildi. Bu denetimlerde bazı işletmelerin ürün künyelerine gerçek satış bedelinden daha düşük rakamlar girdiği, böylece rüsum ve stopaj gibi yükümlülüklerini eksik beyan ettiği ortaya kondu.
Bu uygulamanın yalnızca kayıt dışılığı artırmadığı, aynı zamanda kamu gelirlerinde doğrudan zarara neden olduğu vurgulandı. Sistem üzerinde düşük bedel gösterilirken, gerçek ticari işlemlerin farklı belgelerle yürütülmesinin piyasadaki şeffaflığı da zedelediği kaydedildi.
Çifte fatura piyasada fiyatı da şişirdi
Açıklamada, çifte fatura düzenlenmesiyle vergi kaybının yanı sıra perakende fiyatlarda da şişkinliğe yol açıldığına dikkat çekildi. Bakanlık, bu durumun piyasada haksız rekabet yarattığını ve fahiş fiyat ortamını beslediğini bildirdi.
Özellikle sebze ve meyve gibi günlük tüketim ürünlerinde fiyat oluşumunun sağlıklı şekilde izlenebilmesi için hal sisteminin doğru işlemesinin kritik olduğu belirtilirken, gerçeğe aykırı bildirimlerin zincirin tüm halkalarını etkilediği ifade edildi.
Cezai süreç başlatıldı
Ticaret Bakanlığı, mevzuata aykırı işlem yaptığı belirlenen işletmeler hakkında gerekli cezai sürecin başlatıldığını duyurdu. Usulsüzlük tespit edilen firmalara ilişkin dosyaların da ayrıntılı inceleme yapılması için Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki Gelir İdaresi Başkanlığı ile Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’na iletildiği açıklandı.
Bakanlık, piyasa düzenini bozarak haksız kazanç sağlamaya yönelik girişimlere karşı denetimlerin süreceğini vurguladı. Açıklamada, fahiş fiyat ve stokçulukla mücadelede olduğu gibi yasa dışı uygulamalara da anında müdahale edileceği ve yaptırımların kararlılıkla sürdürüleceği mesajı verildi.