AKP, riskli yapıların dönüştürülmesi, imar ve tapu işlemleri, yapı denetimi ve Anayasa Mahkemesi kararları sonrası oluşan boşlukların giderilmesi gerekçesiyle hazırladığı 31 maddelik kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu. Teklifte en dikkat çeken başlıklar ise belediyelerin yetki alanlarını doğrudan ilgilendiren düzenlemeler oldu.
Belediye şirketlerine Cumhurbaşkanı onayı
Teklife göre, belediyelerin dolaylı ya da bedelsiz şekilde şirket edinmesi, yeni şirket kurması veya kooperatiflere ortak olması artık Cumhurbaşkanı onayına tabi olacak. Düzenleme, belediyelerin ekonomik ve ticari faaliyet alanlarını merkezi idarenin iznine bağlaması nedeniyle yerel yönetimlerin özerkliği tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Sosyal konutta acele kamulaştırma yetkisi
Yerel yönetimleri yakından ilgilendiren bir diğer düzenleme ise sosyal konut projeleri için acele kamulaştırma yolu açılması oldu. Belirlenecek alanlarda kamulaştırma süreçleri hızlandırılacak. Bu madde, belediyelerin imar planları ve mülkiyet süreçlerinde yeni yetki ve sorumluluklar doğuracak.
Yangın ve yapı güvenliği denetimleri
Teklifle birlikte şantiyelerde yetki belgeli ustaların kayıt altına alınması zorunlu hâle getiriliyor. Binalarda yangın güvenliği kontrolleri ve uzmanların görev tanımları netleştiriliyor. Yerel yönetimlerin ruhsat ve denetim süreçlerinde rol alan yapı denetçilerinin ruhsatta yer alma zorunluluğu ise kaldırılıyor.
Site aidatlarına yerel denge
Apartman ve site yönetimlerini ilgilendiren düzenlemeyle, aidat artışları kat malikleri kurulunun onayına bağlanıyor. Böylece yöneticilerin tek taraflı ve sınırsız aidat belirlemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Düzenleme, belediyelerin yerel denetim ve şikâyet mekanizmalarını da yakından ilgilendiriyor.
Tapu ve işlemler dijitalleşiyor
Tapu ve Kadastro süreçlerinde belediyelerle doğrudan bağlantılı olan değerleme verilerinin elektronik ortamda paylaşılması zorunlu hâle gelirken, TOKİ işlemlerinin dijitalleşmesi de planlanıyor. Bu adımlarla yerel idarelerin kamulaştırma ve planlama süreçlerinde kullanılan verilerin güncel tutulması hedefleniyor.
Teklifin yasalaşması hâlinde, özellikle belediyelerin ekonomik faaliyetleri, sosyal konut projeleri ve yapı denetimleri konusunda merkezi idarenin rolü belirgin şekilde artacak. Bu durumun, yerel yönetimlerin yetki alanları üzerindeki etkisi Meclis görüşmeleri sırasında tartışılacak başlıca konular arasında yer alması bekleniyor.