ÜZÜM GERÇEĞİ!

Amerika Birleşik Devletleri’nde kuru üzüm üretimi ile ilgili bir belgesel seyrediyorum.

Uçsuz bucaksız bir bağ, neredeyse Antalya ovasının yarısı…

Sunucu çiftlik sahibi ile asmaların arasında yürüyor. Çiftlik sahibi bazı noktalarda üzümlerden tane koparıp suyunu elindeki minik cihaza sıkıp güneş ışığına tutup yandan bakıyor.  Sonra da anlatıyor; sıvının ışığı kırma oranına bakıyormuş, bu üzümdeki şeker oranını gösteriyormuş. Yani tam olgunlaşıp olgunlaşmadığını.

‘‘Artık hasat zamanı gelmiş’’ dedi çiftlik sahibi. Sonra hasat çekimleri gösterildi.

Devasa makineler girdi asmaların arasına, üzümlü dalları kesip geçti. Kesilen üzümlü dallar bir süre ağaçta öylece asılı kaldı.

Kesilip dalda kurumaya bırakılan üzümler belli bir kıvama gelince, bağa yine makineler daldı. Bu kez asma sıralarının arasına örtü serip aynı anda, kurumaya başlamış üzümleri örtünün üzerine indirdiler…

Bir süre sonra üzümler tam kurudu. Makineler tekrar girdi bağa ve sergideki üzümleri ve sergi örtüsünü topladı. Makineler önden üzümleri emip talaşından ayırarak yandan kamyonlara aktarıyor, aynı makine arkadan da örtüyü topluyor.

Kamyonlar kurumuş üzümleri fabrikaya taşıyor. İlaçlama, yıkama, son kurutma ve paket!..

Üzüm ülkemizin önemli bir tarım ürünü. Zamanında incir, narenciye ve zeytin kardeşliği ile bu ülkeye fabrikalar kazandırdı. Havayi mirasyediler gibi, şimdilerde o fabrikaları satıp savmış olsak da onlar sayesinde yoksullar sınıfından orta gelir grubuna yükseldik.

Neyse…

Dünyadaki üzüm üretimi ile ilgili verilere ve durumuza baktım. Durumuz ayrıntıya girmeden, ülkeler sıralamasına bakarsanız, ‘‘dünyada şöyleyiz, böyleyiz’’ hamasetine elveriyor.  Ayrıntıya girerseniz biraz garibanlık yansıyor…

Şöyle ki!..

2018 yılı verilerine göre dünya üzüm üretimi 79 milyon ton. Toplam üretim alanı 71.5 milyon hektar. Türkiye 417 bin hektarla üretim alanında beşinci, 4 milyon tonla üretimle altıncı sırada…

Verimlilikte hektar başına 9 bin 190 kilogramla sekizinci sırada. Oysa hektar başına üretim Hindistan’da 21 bin 229, Çin’de 17 bin 598, ABD’de 17 bin 313 kilogram.

İtalya 12 bin 276, İspanya 8 bin 249, Fransa 6 bin 449 kilogramla Türkiye’ye yakın görünüyor. Ancak bu ülkeler dünyanın en büyük şarap üreticisi ve ihracatçısı.

Verimliliğin düşük olması, şaraplarını özel kılan özgün üzüm üretimiyle ilgili. Verimdeki düşüklüğü, şarapta ürettikleri katma değerle fazla fazla karşılıyorlar.

Şimdi birileri çıkıp dünyanın en büyük kuru üzüm ihracatçısı olduğumuzu söyleyecektir. Doğru; Türkiye kuru üzüm ihracatında açık ara lider.

Fakat orada da bir değer eksikliği var. Türkiye 243 bin 48 ton kuru üzüm satıp 521 milyon 645 bin dolar kazanmış. Tonu gitmiş 2 bin146 dolardan. ABD 78 bin 682 ton kuru üzüm satıp 257 milyon 599 bin dolar kazanmış. Tonu 3 bin 273 dolara geliyor.

Taze üzüm ihracatında miktar olarak 205 bin 732 tonla 10’uncu sıradayız, karşılığında kazandığımız 150 milyon dolar. Tonu geliyor 7 29 dolara.

Amerika 377 bin ton yaş üzüm satıyor, 855 milyon 945 bin dolar kazanıyor. Onun tonu 2 bin 270 dolar…

Daha ilginci var: Üzüm üretimi sadece 328 ton olan Hollanda 375 bin 800 ton üzüm ihraç edip 918 milyon 638 bin dolar kazanıyor.

Bu bilgiler şunu gösteriyor. Bazı listelerdeki yerlerimize bakarak atılan nutuklar boş. Pek çok konuda olduğu gibi üzüm üretiminde de ‘’varlık içinde yokluk çekmek’’ diye ifade edilen bir garibanlık yaşıyoruz.

Başkalarının yaptığı gibi ya özgünlüğü ve piyasası olan, değeri yüksek çeşitler üreteceğiz ya da verimliliği artıracağız. İkisini birden başarırsak kaymaklı kadayıf olur…

Bakan bakmayan, yetkililerin beyanlarını okuyup dinleyince; durumu görmek için fildişi kuleler kısa, pencereler kör kalıyor gibi geldi… Aya çıkarken bir bakıverilsin; nerede hata yapılıyor, ne eksik ne fazla…  Zaten dünya artık havadan yönetiyor bu tarım işlerini…

Boşa gidip gelinmemiş, hayaller boşa gitmemiş olur…

Devamı, merak edenler için…  Ayrıntıları aktarıyorum…

ÜZÜM ÜRETİMİNDE İLK 11’DEKİ ÜLKELER

(Atlas Big’den alınmıştır, Dünya Gıda ve Tarım Örütü FAO verileridir.)

Çin 14.8 milyon tonluk üretimde açık ara önde. İtalya 12.2 milyon tonla ikinci, ABD 7.1 tonla üçüncü. Diğerleri şöyle sıralanıyor: Fransa 6.2 milyon ton, İspanya 5.9 milyon ton, Türkiye 4 milyon ton (beşinci sırada), Hindistan 2.5 milyon ton, Şili 2.4 milyon ton, İran 2.4 milyon ton, güney Afrika 2 milyon ton, Avustralya 1.7 milyon ton.

Üretim alanı büyüklüğünde ülkeler şöyle sıralanıyor (hektar olarak):

İspanya 920 bin108, Çin 843 bin 407, Fransa 757 bin 234, İtalya 668 bin 087, Türkiye 435 bin 227 (beşinci), ABD 409 bin 947, İran 207 bin 329, Avustralya 136 bin 270, Şili 203 bin 127, Hindistan 122 bin, Güney Afrika 120 bin 477…

Verimlilikte (hektar başına kilogram olarak) Hindistan 21 bin 229 kilogramla başı çekiyor. Büyük üreticilerden Çin 17 bin 598, ABD 17 bin 313, Güney Afrika 16 bin 673, Avustralya 13 bin 10, İtalya 12 bin 276, Şili 12 bin 177 kilogram olarak sıralanıyor.

Türkiye 9 bin 190 kilogramla (büyükler arasında) sekizinci, İspanya 8 bin 249 kiloram, Fransa 6 bin 449 kiloram…

TAZE ÜZÜM İHRACATI (https://www.tarimorman.gov.tr’den alınmıştır)

Dünya taze üzüm ihracatında ilk 10’daki ülkeler şöyle sıralanıyor:

Şili 740 bin 837 ton satmış 949 milyon 712 bin dolar

İtalya 424 bin 676 ton satmış 719 milyon 715 bin dolar kazanmış

ABD 377 bin ton satmış 855 milyon 945 bin dolar kazanmış

Hollanda 375 bin 806 ton satmış 918 milyon 638 bin dolar kazanmış

Çin 366 bin 524 ton satmış 987 milyon 242 bin dolar kazanmış

Peru 348 bin 846 ton satmış 811 milyon 771 bin dolar kazanmış

Güney Afrika 321 bin 297 ton satmış 521 milyon 161 bin dolar kazanmış

Hindistan 215 bin 216 ton satmış 307 milyon 972 bin dolar kazanmış

Hong Kong 210 bin 357 ton satmış 396 milyon 159 bin dolar kazanmış

Türkiye 205 bin 732 ton satmış 150 milyon dolar kazanmış

ŞARAP ÜRETEN ÜLKELER LİSTESİ (Vikipedi’den alındı, 2014 yılı)

Veri, Birleşmiş Milletler'e bağlı Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından rapor edilmektedir. Veriye göre ilk 15 ülke tüm üretimin yüzde 90'ını yapmaktadır.

İtalya 4 milyon 796 bin ton

İspanya 4 milyon 600 bin ton

Fransa 4 milyon 293 bin ton

ABD 3 milyon 300 bin ton

Çin 1 milyon 700 bin ton

Arjantin 1 milyon 498 bin ton

Şili 1 milyon 214 bin ton

Avustralya 1 milyon 186 bin ton

Güney Afrika 1 milyon 146 bin ton

Almanya 921 bin ton

Portekiz 603 bin ton

Türkiye 44 bin 707 tonla 33 sırada yer alıyor.

YORUM EKLE

banner20